TEMİZ ENERJİ İÇİN FİNANSMAN

Enerji verimliliği, “gizli yakıt” veya “ilk yakıt” olarak tanımlanmaktadır. Enerji verimliliği gözle görülemeyen elle tutulamayan ancak uygulama sonucu gerçekleştirilebilmektedir. Enerji verimliliği konusunda Türkiye’de çok uzun yıllardan beri çeşitli çalışmalar ve uygulamalar gerçekleştirilmektedir. Ülkemizde enerji verimliliği alanında 2007 yılında yürürlüğe giren 5627 Sayılı Enerji Verimliliği Kanunu ve ilgili yönetmelikler ile radikal bir dönüşüm süreci başlatılmıştır. Enerji verimliliği konusunda alınması gerekli önlemlere ilişkin olarak strateji, plan, program ve tebliğlerin hazırlanması çalışmaları Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğünce yürütülmektedir.

Ülkemizin henüz yeterince değerlendirilememiş, oldukça yüksek bir enerji verimliliği potansiyeli bulunmakta olup, bu potansiyelin değerlendirilebilmesi için finansal ve teknik desteğin arttırılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Enerji verimliliği önlemleriyle 2023 yılında Türkiye’nin GSYİH başına tüketilen enerji miktarının (enerji yoğunluğunun) 2011 yılı değerine göre en az %20 azaltılmasını hedeflemektedir.

Enerji Verimliliği Kanunu ve ilgili yönetmelikler kapsamında enerji verimliliğinin arttırılması ve desteklenmesi, enerji verimliliği danışmanlık şirketlerinin (EVD) kurulması, enerji yönetim sisteminin oluşturulması, enerji verimliliği yatırımlarının desteklenmesi (Verimlilik Arttırıcı Proje (VAP) ve Gönüllü Anlaşmalar(GA)), ulaşımda ve binalarda enerji verimliliğinin artırılması, verimsiz ev aletlerinin satışının engellenmesi ve bilinçlendirme gibi konular yer almaktadır.

Enerji Verimliliği ile ilgili olan ana mevzuat aşağıda verilmektedir.

ENERJİ VERİMLİLİĞİ KANUNU

Türkiye'nin Enerji Verimliliği (EV) politikasını 5627 Sayılı Enerji Verimliliği Kanunu yönlendirmekte olup, kanunun amacı enerjinin verimli kullanılması, enerji israfının önlenmesi, enerji maliyetlerinin ekonomi üzerindeki yükünün hafifletilmesi ve çevrenin korunması için enerji kaynaklarının ve enerjinin kullanımında verimliliğin artırılmasıdır. Söz konusu kanun; enerjinin üretim, iletim, dağıtım ve tüketim aşamalarında, endüstriyel işletmelerde, binalarda, elektrik enerjisi üretim tesislerinde, iletim ve dağıtım şebekeleri ve ulaşım sektöründe enerji verimliliğinin artırılması ve desteklenmesi konularını kapsamaktadır. Kanun ve ilgili ikincil mevzuat kapsamında enerji verimliliğinin artırılması projeleri desteklenmektedir.

Bu Kanun; enerji verimliliği çalışmalarının etkin olarak yürütülmesi, izlenmesi ve koordinasyonu konusunda idari yapının oluşumunu, enerji verimliliği hizmetlerinin yürütülmesi konusunda yapılacak yetkilendirmeleri, çeşitli kuruluşların görev ve sorumluluklarını, toplumun eğitim ve bilinçlendirilmesini, yenilenebilir enerji kaynaklarının yaygınlaştırmasına yönelik ve sektörel uygulamalara ilişkin çeşitli destekleme mekanizmalarını, teşviklerle ilgili konuları ve yasal gerekleri yerine getirmeyenlere uygulanacak para cezalarını düzenlemek üzere çeşitli bölümlerden oluşmaktadır.

Enerji verimliliği uygulamaları ve hizmetleri için uygun bir ortam yaratmak üzere yürürlüğe konulan kanun, aşağıda belirtilen hususlar için yasal zemin yaratmaktadır:

· Enerji Verimliliği Koordinasyon Kurulunun oluşturulması ve çalışması,

· Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğünün görev ve yetkisinin belirtilmesi,

· Enerji Verimliliği Danışmanlık Şirketleri (EVD) ’nin ve Üniversitelerin ve Meslek Odalarının yetkilendirilmesi ve çalışma esasları

· Enerji Yöneticisi ve Etüt Proje kurslarının düzenlenmesi ve sertifika şartları

· Yıllık enerji tüketimi 1000 TEP’nin üzerinde olan sanayi kuruluşlarına, sanayi bölgelerine ve ayrıca 20.000 m2 veya daha fazla inşaat alanına sahip ticari binalara veya yıllık enerji tüketimi 500 TEP olan ya da 10.000 m2den daha fazla inşaat alanına veya yıllık 250 TEP veya daha fazla enerji tüketimine sahip kamu binalarına atanacak olan Enerji Yöneticilerinin görev ve sorumluluklarının belirtilmesi,

· Enerji verimliliğinin teşvik edilmesi için destek sağlanması,

· Kamu kuruşlarında uygulanacak enerji verimliliği programları,

· Uygulamalardaki aksaklık ve sorun olması halinde uygulanacak para cezaları.

Kanunda belirtilen bir çok hususu düzenlemek üzere çok sayıda yönetmelik ve tebliğ de yayımlanmıştır. Bu ikincil mevzuat, Enerji Verimliliği Kanunu çerçevesindeki farklı hükümlerin uygulanması için geniş kapsamlı yaklaşımları ve prosedürleri içermektedir.

ENERJİ VERİMLİLİĞİ İLE İLGİLİ STRATEJİ VE PLANLAR

ENERJİ VERİMLİLİĞİ STRATEJİ BELGESİ

Türkiye’de 2007 yılında yürürlüğe giren Enerji Verimliliği Kanunu ve ardından yayınlanan çok sayıda yönetmelik ve tebliğden sonra, 2012 yılında da Enerji Verimliliği Stratejisi Belgesi yürürlüğe girmiştir. Yüksek Planlama Kurulu tarafından onaylanarak 25 Şubat 2012 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanan Enerji Verimliliği Strateji Belgesi, 2012 - 2023 hedeflerine ulaşmak için gerekli faaliyetlerin tanımlanması ve bu faaliyetlerin, sorumlu paydaşlalarla birlikte gerçekleştirilmesi amacıyla verilecek siyasal desteğin belirlenmesi önerisinde bulunmaktadır. Bu belge ile birlikte, 2023 yılı itibarıyla Türkiye'nin GSYH´si başına tüketilen enerji miktarı (enerji yoğunluğu)’nun en az %20 azaltılması hedeflenmektedir.

ETKB STRATEJİK PLANI

Kamuoyuna 3 Aralık 2014 tarihinde duyurulan 2015 - 2019 ETKB Stratejik Planı, sanayinin gündelik ihtiyaçlarını karşılayan ve politika oluşturmasına ihtiyaç arz eden enerji ve tabii kaynaklar alanındaki beklentileri belirlemenin yanı sıra, geçmişteki stratejik planlarda belirlenen hedeflerin izlenmesi ve raporlanması konuları etrafında yapılandırılmış süreli yayın niteliğinde bir stratejik plandır. Planda “Konutlarda talep yönetimi yapılması, pilot projeler ile “akıllı sayaç-ev tüketimi kontrol yapısı” kurularak evlerdeki tüketimin izlenebilmesi, verimlilik ve tasarrufun yanı sıra puant saatlerdeki tüketimin azaltılmasının sağlanacağı” gibi stratejiler belirlenmiştir.

Ayrıca plan, enerji verimliliği alanında yürütülecek tedbirlerin bütüncül olarak ilgili Bakanlıklar ve ve sivil toplum kuruluşlarının koordinasyonu ile uygulamaya alınmasını hedeflemektedir. Diğer yandan plan, etki analizine dayalı teşvik tasarımını ve EVD’leri de içine alacak şekilde verimlilik sektörünün etkinliğinin arttırılmasını öngörmektedir. Plana göre, kamu uhdesindeki elektrik enerjisi üretim santrallerinin ortalama emre amadeliğinin düşük olması üretim portföyü açısından bir sorun olarak görülmekte ve bu çerçevede santrallerde rehabilitasyon ve modernizasyon çalışmalarının tamamlanması gerektiği hususu tespit edilmektedir.

ONUNCU KALKINMA PLANI

Enerjiye bağımlılık konusunda en hızlı sonuç alabileceğimiz alan enerji verimliliği konusu Onuncu Kalkınma Planında da ifade edilmektedir. Bu programla bir yandan daha az karbon salımıyla çevreyi korurken, diğer yandan daha az girdi kullanımıyla rekabet gücümüzün artırılması amaçlanmaktadır. Bu kapsamda birincil enerji yoğunluğunu azaltırken kamu binaları ve tesisleri başta olmak üzere enerji verimliliğinin yaygınlaştırılması hedeflenmektedir.

Bu programın içerdiği önemli eylemler ise şu şekildedir:

· Enerji verimliliği konusunda bilinçlendirme faaliyetlerini arttırılması

· Enerji verimliliği alanında yönetim bilgi sisteminin oluşturulması

· Enerji verimliliği yatırımlarının finansmanı için yeni modeller geliştirilmesi

· Taşıtlar dahil olmak üzere vergilendirme sistemimizde enerji verimliliği lehine iyileştirme yapılması

· Enerji performans sözleşmeleri modelinin yaygınlaştırılması

· Sanayide yüksek verimli elektrik motorları üretimini ve kullanımının sağlanması

· Başta konutlar olmak üzere mevcut binalarda enerji verimliliği konusundaki yatırımların desteklenmesi

· Akıllı ulaşım sistemlerini yaygınlaştırılması

· Enerji verimliliği alanında KOBİ’lere dönük özel destek programları sağlanması

· Termik santrallerde ve sanayide atık ısılardan azami oranda yararlanılması

yer almaktadır.

ULUSAL ENERJİ VERİMLİLİĞİ EYLEM PLANI

Ulusal 2023 Enerji Verimliliği Hedefleri Türkiye'nin 1. UEVEP dahilinde, enerji verimliliği hedeflerine ulaşılması için 2023 yılı belirlenmiştir. Türkiye'nin Enerji Verimliliği Strateji Belgesi 2012 - 2023 içeriğinde açık bir şekilde ifade edilen enerji verimliliği hedefleri, 2023 yılı için belirlenmiştir.

2012/27/AB Sayılı Avrupa Direktifine istinaden, 2012 yılında, Avrupa Birliği düzeyindeki hedefler, sekiz yıllık bir gerçekleşme zaman çerçevesinde 2020 yılı için belirlenmiştir. Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı eylem planları, bu yeni hedefleri içermektedir olup, yapılmış ve/veya yapılmakta olan geçmiş çalışmaları da hesaba katmıştır.

ENERJİ VERİMLİLİĞİ ALANINDA DEVLETÇE SAĞLANAN DESTEKLER

1. VERİMLİLİK ARTIRICI PROJE (VAP) DESTEKLERİ

Verimlilik Artırıcı Projeler (VAP)’ın desteklenmesi çalışmaları kapsamında 27.10.2011 tarihinde yayımlanan Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik uyarınca, endüstriyel işletmelerin mevcut sistemlerinde enerji verimliliğini artırmaya yönelik projelerden KDV hariç proje bedeli 1.000.000 TL’yi aşmayan ve geri ödeme süresi beş yıldan az olan projeler, bedellerinin en fazla %30’u oranında desteklenmektedir. 2009 yılından bugüne kadar ETKB tarafından verilen destekler kapsamında Enerji Verimliliği Koordinasyon Kurulu kararı ile 219 projenin desteklenmesi kararlaştırılmış, bunlardan Projesine uygun olarak tamamlanan 35 VAP için 2.275.963 TL destek ödemesi yapılmış olup, uygulamaları devam eden 141 Proje için 16,30 Milyon TL işletmelere hibe şeklinde devlet desteği olarak verilmesi beklenmektedir.

VAP DESTEKLERİ için Kılavuzlar
Başvuru Formu
Proje Verimlilik Bileşeni Tablosu
Proje Desteklerine İlişkin Sözleşme
Proje Yerinde İnceleme Tutanağı
Sektör Sınıflamaları

2010 Yılına Ait Verimlilik Artırıcı Projeler İçin;
VAP Uygulama Rapor Formatı
VAP Destek Ödeme Sözleşmesi Formatı

Yıllar İtibariyle Destekleme Kararı Verilen Verimlilik Artırıcı Projeler
2015 yılı Nisan Başvurularından Destekleme Kararı Verilen VAP'lar
2015 Yılı Ocak Başvurularından Destekleme Kararı Verilen VAP'lar
2014 Yılı Destekleme Kararı Verilen VAP'lar
2013 Yılı Destekleme Kararı Verilen VAP'lar
2012 Yılı Destekleme Kararı Verilen VAP'lar
2010 Yılı Destekleme Kararı Verilen VAP'lar
2009 Yılı Destekleme Kararı Verilen VAP'lar

2. GÖNÜLLÜ ANLAŞMALAR

Gönüllü Anlaşmalar yoluyla; geçmiş beş yıllık enerji yoğunluklarının ortalaması olan referans enerji yoğunluğunu, üç yıllık izleme dönemi içerisinde ortalama olarak en az %10 oranında azaltan işletmelere anlaşmanın yapıldığı yıla ait enerji giderinin yüzde yirmisi 200.000 TL’yi geçmemek kaydıyla hibe şeklinde devlet desteği verilmektedir.

Gönüllü anlaşma başvuruları, 18/4/2007 tarih ve 5627 sayılı "Enerji Verimliliği Kanunu", 27/10/2011 tarih ve 28097 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren "Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik" ve 03/07/2012 tarih ve 28342 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Enerji Verimliliği Destekleri Hakkında Tebliğ (Sıra No:2012/3)” kapsamında her yıl EKİM ayı içerisinde Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü’ne yapılmaktadır. Gönüllü Anlaşmalar kapsamında 2009 yılından bugüne kadar 25 endüstriyel işletme ile anlaşma imzalanmış olup referans enerji yoğunluklarını taahhüt edilen oranda azaltan 7 endüstriyel işletmeye 700.000 TL destek sağlanmıştır.

GA DESTEKLERİ İÇİN KLAVUZLAR

Kılavuzlar
Başvuru Formu
Enerji Yoğunluğu Azaltımına İlişkin Sözleşme
Gönüllü Anlaşma Yapılan İşletmelere Ait İzleme Formları
Sektör Sınıflamaları

3. BEŞİNCİ BÖLGE TEŞVİKLERİ

Faydalanılacak 5. Bölge teşvikleri arasında katma değer vergisi istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, vergi indirimi, sigorta primi işveren hissesi desteği, faiz desteği ve yatırım yeri tahsisi yer almaktadır.

2012/3305 sayılı Kararın 17 (j) Maddesinde "EK-4'te yer alan "Teşvik Edilmeyecek Yatırımlar" hariç olmak üzere Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının vereceği proje onayına istinaden, bahse konu Kararın Uygulanmasına İlişkin 2012/1 Sayılı Tebliğin 7 (6). maddesinde; Kararın 17 nci maddesinin (j) bendi kapsamında yer alan enerji verimliliğine yönelik projelerin değerlendirilmesinde aşağıdaki hükümler uygulanır:

a) Enerji tasarruf oranı, işletmede tek bir ürün çeşidi üretilmesi durumunda birim ürün başına enerji tüketimi, birden fazla ürün çeşidi üretilmesi durumunda ise işletmenin enerji yoğunluğu dikkate alınarak hesaplanır ve baz yılında hesaplanan değerin kontrol yılında hesaplanan değerdeki değişim oranına göre belirlenir. Başvuru tarihinden önceki mali yıl baz yılı proje uygulamasının tamamlandığının yazılı olarak bildirilmesini takip eden mali yıl ise kontrol yılı olarak kabul edilir.

b) Kararın 17 nci maddesinin (j) bendinde belirtilen başvuru kriterlerini sağlayan yatırımcı, bıı yatırım ile sağlayacağı enerji tasarruf oranını taahhüt ederek yatırıma ilişkin makine ve teçhizat listeleri ile birlikte Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına müracaat eder. Söz konusu Bakanlık, gerekli gördüğü diğer bilgi ve belgeleri yatırımcıdan talep edebilir.

c) Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından enerji verimliliği açısından yapılan inceleme ve değerlendirme sonucu düzenlenen rapor ve uygun bulunan makine ve teçhizat listeleri Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca Ekonomi Bakanlığına iletilir. Düzenlenen rapor ve uygun bulunan makine ve teçhizat listeleri dikkate alınarak Ekonomi Bakanlığı tarafından uygun görülen projeler için yatırım teşvik belgesi düzenlenir.

ç) Yatırımın tamamlanmasını müteakip, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından talep edilen ve yatırımcı tarafından temin edilen bilgi ve belgelere istinaden Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca yapılan hesaplama ve yerinde yapılacak fiziki inceleme neticesinde söz konusu yatırımın belirlenen kriterleri sağlayıp sağlamadığına ilişkin olarak düzenlenen rapor Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca Ekonomi Bakanlığına gönderilir." hükmü yer almaktadır.

TÜRKİYE TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VAKFI (TTGV) ENERJİ VERİMLİLİĞİ DESTEKLERİ

Enerji Verimliliği Destek Programı, Türkiye’nin dünyada artan enerji fiyatları karşısında, özellikle enerji yoğun sektörlerde rekabet gücünün koruması, dışa bağımlılığını azaltması ve sera gazı salımlarının azaltılmasına katkı sağlanması ve sanayicinin ilgili faaliyetlerinin teşvik edilmesi amacıyla oluşturulmuştur. Destek kapsamında enerji verimliliği etütleri de dahil olmak üzere, enerji verimliliğine yönelik uygulama projelerinin uygun şartlarda desteklenmesi amaçlanmaktadır. Bu destek programı ile aynı zamanda Enerji Verimliliği Kanunu ve Enerji Verimliliği Yönetmeliği ile belirlenen amaç ve hedeflerin gerçekleştirilmesine katkı sağlanması öngörülmektedir.

Olası Proje Konuları

· Buhar üretim ve dağıtım sistemlerinin (buhar kapanları, boru hatları, kondensat ve blöf sistemleri, vb.) iyileştirilmesi

· Yakma (kazanlar, fırınlar, brülörler vs.) ısıtma ve soğutma sistemlerinin iyileştirilmesi

· Fan, pompa, kompresör, vb. cihazların, sistem optimizasyonu yaklaşımı ile gözden geçirilerek elektrik tasarrufu sağlanması

· Kullanılan üretim teknolojisinin (eritme, ergitme, tavlama, kurutma, presleme, kalıplama, boyama, vb.) daha verimli hale getirilmesi

· Atık ısının değerlendirilmesi

· Üretim süresinin kısaltılması, sıcaklık veya basınç seviyelerinin düşürülmesi, vb. proses ve işletme optimizasyonu

Öncelikler

· Yerli teknoloji ve ekipman kullanımı

· Yenilikçi ve/veya ileri teknoloji (malzeme, elektronik, yazılım, vb.) uygulamaları

Destek Mekanizması

Proje Süresi:

En fazla 1,5 yıl

Destek Miktarı:

100.000 – 1.000.000 ABD$

Destek Oranı:

Proje Bütçesinin en fazla %50 ’si

Geri Ödeme Süresi:

1 Yılı Geri Ödemesiz Toplam 4 Yıl (Faizsiz)

Hizmet Bedeli:

TTGV Destek miktarının %6’sı


Not: Diğer finans kaynaklarından hibe ve kredi alan projeler TTGV Çevre Desteklerinden yararlanabilmektedir.

Başvuru: Başvuru sürecini öğrenmek için lütfen tıklayın

Detaylı bilgi için: Çevre Proje Destekleri Kılavuzu

İletişim: cevre@ttgv.org.tr

KOSGEB ENERJİ VERİMLİLİĞİ DESTEKLERİ

KOSGEB tarafından hedef kitlesinde yer alan işletmelerin, enerji verimliliği kapsamında alacakları etüt, danışmanlık ve eğitim hizmetlerine destek verilmektedir. KOSGEB' in enerji verimliliği etüt ve danışmanlık destekleri; 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu kapsamında yetkilendirilmiş Enerji Verimliliği Danışmanlık Şirketleri (EVD)'nden, enerji verimliliğine yönelik alacakları etüt ve danışmanlık hizmetlerine verilen destekleri kapsamaktadır.

KOSGEB

Enerji Verimliliği Desteği Başvuru Formu (www.kosgeb.gov.tr adresindeki E-KOBİ linki üzerinden doldurulacaktır)
Enerji Verimliliği Desteği Ödeme Talep Formu (www.kosgeb.gov.tr adresindeki E-KOBİ linki üzerinden doldurulacaktır)

BİLİNÇLENDİRME, YETKİLENDİRME VE EĞİTİM FAALİYETLERİ

BILINÇLENDIRME ÇALIŞMALARI

Toplumun enerji verimliliği bilincini arttırmak, enerjinin üretiminde ve kullanımında verimliliği arttırmak, verimlilik ve çevre konularında farkındalığının artırılarak tüketim alışkanlıklarının pozitif yönde değiştirilmesi amacıyla “Enerji Verimliliği Haftası” gibi ulusal ve uluslararası geniş katılımlı etkinlikler, sanayi kuruluşları arasında sanayide enerji verimliliği proje yarışması, ortaöğretim öğrencileri arası enerji verimliliği proje yarışması, ilköğretim öğrencileri arası enerji verimliliği konulu resim ve öykü yarışması, enerji verimliliği konulu afiş, broşür ve kitapçık gibi eğitici materyallerin dağıtımı, kamuoyunun bilgi ve bilinç düzeyini arttırıcı, çalışanlar, hane halkı ve öğrencilere yönelik eğitimler gibi çeşitli faaliyetler yürütülmektedir. (http://www.eie.gov.tr/verimlilik/bilinclendirme.aspx)

YETKİLENDİRME VE EĞİTİM FAALİYETLERİ

Özel sektörde enerji verimliliğinin artırılması için özellikle know-how ve tecrübe gelişimi son derece önemlidir. Bu sebeple, eğitim, etüt ve danışmanlık gibi enerji verimliliği hizmetlerinin ülke genelinde etkin bir şekilde yürütülmesi için Yenilenebilir Enerji Genel müdürlüğü tarafından üniversitelere, meslek odalarına ve EVD’lere yetki verilmektedir.

Enerji Verimliliği Kanunu ve Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik hükümleri uyarınca; kamu kurum ve kuruluşlarında enerji yöneticisi olarak görevlendirilecekler öncelikli olmak üzere, endüstriyel işletmelerde, organize sanayi bölgelerinde, elektrik üretim tesislerinde ve binalarda enerji yöneticisi olarak görevlendirilecek kişilerin sertifikalandırılmasına yönelik eğitim verilmektedir.

EVKK

Enerji verimliliği çalışmalarının ülke genelinde tüm ilgili kuruluşlar nezdinde etkin olarak yürütülmesi, sonuçlarının izlenmesi ve koordinasyonu amacıyla Enerji Verimliliği Koordinasyon Kurulu oluşturulmuş olup Kurulca alınan kararların uygulanmasının takibi ve sekreterlik hizmetleri Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından yürütülmektedir. EVKK kararları için http://www.eie.gov.tr/verimlilik/EVKK.aspx

Kurulda Temsil Edilen Kurum ve Kuruluşlar:

· İçişleri Bakanlığı

· Maliye Bakanlığı

· Milli Eğitim Bakanlığı

· Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

· Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı

· Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

· Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (YEGM)

· Orman ve Su İşleri Bakanlığı

· Kalkınma Bakanlığı

· Hazine Müsteşarlığı,

· Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu

· Türk Standartları Enstitüsü

· Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu

· Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği

· Türkiye Mühendis ve Mimar Odaları Birliği

· Türkiye Belediyeler Birliği

İstatistikler

1 - 2013 Yılı 6 Aylık Yenilenebilir Enerji Yatırımları
2 - Türkiye Elektrik Enerjisi Yakıt Cinslerine Gore Kurulu Gücü
3 - Türkiye Elektrik Enerjisi Kuruluşlara Göre Kurulu Gücü
4 - Elektrik Enerjisi Kaynaklara Göre Üretim
5 - Elektik Enerjisi Kuruluşlara Göre Üretim
6 - Yıllar İtibariyle Kurulu Güç Grafiği (Hidrolik, Rüzgar, Jeotermal, Biyokütle)
7 - Üretilen Enerjinin Birincil Kaynaklara Dağılımı
8 - Enerji Yoğunluğu
9 - Hane Halkına Yönelik Enerji Verimliliği Araştırma Raporu
10 - Türkiye Sera Gazı Envanteri
11 - İnteraktif Haritalar - 1
12 - İnteraktif Haritalar - 2
13 - Enerji ve Emisyon İstatistikleri - 1
14 - Enerji ve Emisyon İstatistikleri - 2

http://www.yegm.gov.tr/yenilenebilir.aspx

http://www.yegm.gov.tr/verimlilik.aspx

Birincil ve Nihai Enerji Yoğunluğu

Bilindiği üzere enerji yoğunluğu kavramı enerji verimliliği göstergelerinden birisi olup, enerji tüketiminin (tep, joule) finansal bir göstergeye (Gayri Safi Yurt İçi Hasıla-GSYİH, Katma Değer vb) oranı olarak tanımlanmaktadır. Enerji yoğunluğu; herhangi bir teknik veya fiziksel göstergenin (özgül enerji tüketimi, enerji tüketimi vb) herhangi bir faaliyetin verimlilik düzeyini açıklayamadığı durumlarda bir enerji verimliliği göstergesi olarak kullanılmaktadır.

Birincil enerji tüketiminin GSYİH’ya oranlanması sonucu hesaplanan yoğunluk birincil enerji yoğunluğu, nihai enerji tüketiminin GSYİH’ya oranlanması sonucu hesaplanan yoğunluk ise nihai enerji yoğunluğu olarak adlandırılmaktadır.

Birincil enerji yoğunluğu bölgesel ve ülkeler bazında bir birim GSYİH yaratabilmek için ne kadar enerji gerektiğini ölçen bir enerji verimliliği göstergesidir. Söz konusu göstergenin düzeyi ülkelerin veya bölgelerin ekonomik yapısı, enerji tüketim yapısı, iklimsel koşulları ve teknik enerji verimliliğini göstermektedir.

Enerji yoğunluğu eğilimi ekonomi ve sanayideki yapısal değişiklikler, enerji tüketim yapısındaki değişimler ve nihai kullanıcıların kullandıkları ekipman ve bina sektöründeki verimliliklerden etkilenmektedir. Genel olarak bakıldığında güvenilir bir gösterge olarak değerlendirilmekle birlikte kayıt dışı ekonomi oranının yüksek olduğu az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde enerji yoğunluğu analizleri yapılırken dikkatli olunması gerekmektedir.

Ülkemizin 2000-2015 döneminde yıllık bazda birincil enerji yoğunluğu indeksi %1,7, nihai enerji yoğunluğu indeksi ise %1,5 oranında azalmıştır. 2000 yılına göre bir karşılaştırma yapıldığında 2015 yılında birincil enerji yoğunluğu indeksinde %23,1 nihai enerji yoğunluğu indeksinde ise %21,0 oranında iyileşme söz konusudur.

Grafik 1’ve Grafik 2’de yıllara göre birincil ve nihai enerji yoğunluğu indeksinin artış/azalış oranları görülmektedir. Söz konusu yoğunluklar hesaplanırken Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı tarafından 12/12/2016 tarihinde yayımlanan 2009 yılı bazlı yeni GSMH serisi rakamları dikkate alınarak hesaplanmıştır.

Birincil ve nihai enerji yoğunluğu birimi (tep/1000  2005 Yılı  $ sabit fiyatı) olarak alınmıştır.